Koninginnenpage (Papilio machaon)

Vorig jaar zag ik deze vlindersoort voor het eerst in Wekerom. Dit jaar (2013) was ik er, dankzij Paul, eerder bij en zagen we dit prachtige en vooral ook bereidwillige exemplaar. (Swallowtail, Schwalbenschwanz)

Kenmerken – De spanwijdte van deze grote page is 75 mm. Het vrouwtje van de Koninginnenpage  is iets groter dan het mannetje. De geslachten zijn (vanaf een foto) niet van elkaar te onderscheiden. De kleur van en vlinder is lichtgeel met een kenmerkende donkere, bijna zwarte, tekening op de bovenkant. Op de achtervleugels zit een felrode stip met felblauwe accenten bij de stip en iets minder felle blauwe tekening in de brede zwarte vleugelband. Aan de onderzijde zit ook een zwarte tekening, maar daar is de brede band eerder lichtgrijs overlopend naar lichtblauw van kleur. Op de achtervleugel zitten enkele oranje vlekken. Zou hier de huidige Nederlandse naam vandaan komen? Hoe dan ook, de oud Nederlandse naam zwaluwstaart, net als de Engelse en Duitse namen, wijzen op de opvallende zwarte staartjes aan de achtervleugels. 

De vlinder heeft een kenmerkende krachtige glijvlucht en kan grote afstanden afleggen. Mannetjes verzamelen zich op kale heuvels en proberen daar de aandacht te trekken van langs vliegende vrouwtjes.  Voor dit zogenaamde hill-topping worden ook wel alleenstaande bomen of gebouwen gebruikt. 

Zowel mannetjes als vrouwtjes vliegen ‘s ochtends en in de namiddag rond over hun leefgebied en drinken nectar van de roze bloemen van engelwortel, akkerdistel, koekoeksbloem en klaver. Als ze nectar drinken uit tere bloemen, fladderen ze voortdurend met hun vleugels om niet met bloem en al naar beneden te vallen. Dit gedrag heb ik ook regelmatig gezien bij exotische grote pages in vlindertuinen.

Naamgeving – N: Koninginnenpage – D: Schwalbenschwanz – Wet: Papilio machaon – E: Swallowtail – F: Le Grand Portequeue
De wetenschappelijke naam Papilio  betekent vlinder. Deze naam werd door Linnaeus op alle vlinders toegepast. Later is deze naam beperkt tot alleen dit geslacht. Het tweede deel van de naam machaon stamt uit de Griekse mythologie. Machaon is een arts. Zijn vader is Asclepius, de god van de geneeskunde. Hij zat samen met zijn broer Podalirius, net als hij held en arts, in het paard van Troje. Hij werd in die oorlog met een pijl in zijn schouder verwond door Paris, je weet wel, die gast die er met Helena vandoor was gegaan. Er gaan geruchten dat Machaon stierf bij de verovering van Troje.

Leefomgeving – Deze vlinder komt in Nederland vooral in de zuidelijke helft voor, maar rukt door de steeds warmere zomers wel op naar het noorden. Hij houdt van open warme bloemrijke velden.  Als echte trekvlinder en uitstekende snelle vlieger kun je hem eigenlijk overal in Nederland tegenkomen als er maar voldoende nectarplanten zijn. 

Vliegtijd – De soort overwintert als pop. De eerste generatie vliegt tussen half april en  eind juni. De tweede generatie vliegt tussen begin juni en eind september. De grootste kans om een goede foto te maken is in mei (1e generatie) en augustus (2e generatie). Mijn enige foto’s van deze soort zijn gemaakt op 9 juni en 2 augustus.

Waardplant – Schermbloemigen zoals venkel, wilde peen en dille, maar ook wijnruit.